Difteri, Bogma

k,

İletişim

Prof. Dr. M.Murat TUNCER
İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Uzmanı,

İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi


Hastane
Adresi

:İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Hastane Telefon

:0212 4143253- 4143000/
Dahili:22346

Endoskopi 22101
Sekreter 0544 282 86 44
Sekreter 0537 452 16 75
Sekreter 0537 358 87 42

Gsm

0532 218 23 95
Bağlı Olduğu Siteler

www.drmurattuncer.com

E-posta bilgi@drmurattuncer.com
   

DİSPEPSİ (ŞİŞKİNLİK-GAZ) 

Prof.Dr.M.Murat Tuncer
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Gastroentreroloji

Dispepsi bir hastalık değil semptomlar topluluğudur.. Dispepsi terimi gaz,şişkinlik,erken doyma,ağrı gibi şikayetleri belirtmek için kullanılır.  Konsensus konferansı (Roma II) dispepsiyi, karnın üst bölümünde hissedilen rahatsızlık hissi olarak belirlemiştir.. Tanım olarak dispepsi mide bölgesinde ağrı, hazımsızlık, şişkinlik, dolgunluk, erken doyma, bulantı, yanma, kazınma gibi üst karın semptomlarının bir veya birden fazlasını içeren kronik rahatsızlık hissidir. Dispepsi yetişkin populasyonun % 25'inde (%8-54) görülmektedir. Poliklinik başvurularının %7'si ve sindirim sistemi yakınmalarının yarısını oluşturmaktadır. Dispepsili hastaların % 50'sinden fazlasında  peptik ülser,(mide ve onikiparmak barsağı ülseri) reflü, kanser gibi organik bir patoloji saptanamaz. Buna fonksiyonel=non-ülser dispepsi=ülser olmayan şişkinlik denir. Sindirim sistemi  polikliniklerine başvuran hastaların  1/4-1/3' ünde sebep fonksiyonel dispepsidir. Hastaların % 65'i 40 yaş altındadır.
Dispepsi semptomlara göre şu şekilde sınıflandırılır: Burada önemli olan hastanın kafasındaki acaba ben kansermiyim? Sorusuna,öyle olmadığını ve kesinlikle fonksiyonel dispepsinin kötü istenmeyen sonuçlara yol açmayacağını uygun şekilde izah etmektir.

  • Ülser benzeri dispepsi: İyi lokalizasyon gösteren ,sıklıkla açlıkla artan ve gıda veya asid giderici şurup alımı ile hafifleyen üst karın  ağrısı
  • Dismotilite benzeri(mide barsak hareket bozukluğu) dispepsi: Hastanın mide barsak hareketlerinde koordinasyon bozukluğu vardır. Zayıf lokalizasyon gösteren, yemeklerle artan, şişkinlik, erken doyma,  bulantı ve kusma ile hissedilebilen rahatsızlık hissi
  • Reflu benzeri dispepsi: Çok belirgin olmayan heartburn ( göğüste yanma) ve/ veya regürjitasyon(ağza acı su gelmesi) ile birlikte görülen karnın üst kısmında rahatsızlık veya ağrı hissi
  • Sınıflandırılamayan dispepsi (şişkinlik-gaz)

Ne yazık ki bu subgruplama ile fonksiyonel dispepsi ile organik dispepsi ayırımı güvenilir bir şekilde yapılamamaktadır. Dispepsili hastaların üst sindirim sistemi değerlendirilmesinde altın standart tanı yöntemi endoskopidir(. Midenin ışıklı alet ile incelenmesidir).

Dispepsinin Oluşum Şekli:
Fonksiyonel dispepsi oluşum şekli tam olarak bilinmemektedir. Bir çok psikososyal ve fizyolojik değişiklik tanımlanmakla birlikte bunların önemi tartışmalıdır:
Diyet ve çevresel faktörler:   Kahve, alkol, domates, meyveler, yağlı yiyecekler gibi diyetsel faktörler semptomları şiddetlendirebilmektedir.
Mide-barsak motilitedeki(hareketlerindeki) değişiklikler:  Hastaların % 25-60'ında mide hareketlerinde bozukluklar saptanmıştır. Katı gıdaların mideden boşalımında gecikme,mide gevşemesinde bozukluk ve buna bağlı erken doyma hissi olmaktadır.
Artmış aşırıl duyarlılık: Sindirim kaynaklı semptomların büyük kısmı bilinçli olarak algılanmazlar. Aşırı duyarlılığı olan kişilerde gastrik distansiyonun (genişlemenin) algılanma eşiğinde belirgin azalma olur. Bu kişilerde midede balon şişirilmesine karşı artmış cevap vardır.  
H.pylori gastriti:Helikobakter pilori(Hp) denilen bakteri(mikrop) mide ve onikiparmak barsağında ülsere yol açmaktadır. Hp infeksiyonu ilk alınışta geçici olarak dispeptik(şişkinlik) yakınmalara neden olabilir. Şikayet yapıyor ise antibiyotikler ile tedavi edilmelidir.
Aerofaji (hava yutma): Aşırı hava yutma hıçkırık, geğirme, şişkinlik, karın ağrısı ve aşırı gaz çıkarmaya neden olabilir.Hızlı yemek yeme,yemek yerken hızlı konuşmak hava yutulmasına ve şişkinliğe neden olur.
Psikososyal faktörler: Hastanın semptomları sosyal ve psikolojik faktörlerle alevlenme gösterebilir. Fonksiyonel dispepsili hastalarda anksiyete(huzursuzluk), depresyon, somatiform bozukluklar,(içe kapanma) panik atak gibi psikiyatrik bozukluklarda artış görülmektedir. Stres, mide barsağın hareketlerini, otonomik regülasyonu,  ağrı eşiğini etkileyerek semptomlara neden olabilir.

Tedavi:
Genelde en önemli husus hasta ve hekim ilişkisinin iyi olmasıdır. Hastanın güven duyacağı bir ortam oluşturulmalıdır. Hastaya güven vermesi bakımından semptomların(şikayetlerin) oluş şekli hakkında bilgi verilmelidir. Kronik semptomu olan hastalarda başvurma sebebi, hastanın korkuları (kanser fobisi vb.) yaşam stresi (iş, aile, kişisel ilişkiler, okul vb.), diyetteki değişiklikler, kullanılan ilaçlar ve hastanın psikolojik durumu sorgulanmalıdır.

Yaşam şeklindeki değişiklikler: Aşırı alkol ve kahve tüketiminden kaçınılmalıdır. Küçük porsiyonlu öğünler yemek sonrası şikayetleri azaltabilir. Hastalara stres azaltıcı önlemler (egzersiz, yemeklerin düzenli olması, uyku düzeni vb.) ve uğraşlar (meditasyon, relakzasyon kürleri  vb.) önerilebilir.

İlaç tedavisi:

  • Antisekretuar ilaçlar: Mide asidini azaltan ilaçlar yararlı olabilir. Yanıt veren olgular aralıklı olarak, şikayetlerin olduğu  dönemlerde 2-4 hafta tedavi edilmelidir.
  • Prokinetik ajanlar(Mide-barsak hareketlerini düzenleyen ilaçlar):  Bulantı şikayeti belirgin olanlarda ve postprandiyal(yemek sonrası) şişkinlik şikayetleri olan hastalarda tercih edilebilir.
  • Aşırı duyarlılığı etkileyen ilaçlar:  Antidepresanlar
  • Diğer ajanlar: Antispazmodikler antimeteorizan(gaz giderici) ajanlar, pankreatik enzim preparatlar. Bunlar spazm çözücü gaz giderici ilaçlardır.
  • Antidepresanlar: Bu ajanların etkileri psikiyatrik etkilerinden bağımsız olarak uykuyu düzeltmeleri, aşırı duyarlılığı azaltmaları sonucunda olmaktadır.

 

İlaç tedavisi, semptomlar yaşam tarzındaki  değişikler düzeltildikten sonra da devam ediyorsa uygulanmalıdır. İlaç kombinasyonları denenebilir. Tedavi aralıklı olarak şikayetlerin arttığı dönemlerde uygulanabilir.    İnatçı dispepside(tedaviye rağmen devam eden şişkinlik-gaz) psikiyatrik destek, antidepresanlar, relakzasyon kürleri, stres tedavisi, hipnoterapi ve psikoterapi tavsiye edilebilir.

Şişkinlik Tedavisi
Kendinizi neredeyse patlayacakmış gibi hissettiğinizde rahatlamak için birçok şey yapabilirsiniz.
Midenizdeki doluluk hissini azaltmanın kolay yolları:
Karnınızda şişkinlik hissettiğinizde kemerinizi gevşetmeniz gerekebilir ve daha rahat bir pantolon giyme ihtiyacını hissedebilirsiniz. Bunun nedeni çok fazla yemek yemeniz olmayabilir.
Midenizdeki sebebi gastrointestinal (mide ve bağırsak) sisteminizdeki bir eksiklikten kaynaklanır.
Kendinizi neredeyse patlayacakmış gibi hissettiğinizde rahatlamak için birçok şey yapabilirsiniz. Gaz ve şişkinliğe neden olan etkenlerin ne olduğunu öğrenerek daha kolay önlem alabilirsiniz.
Eğer midenizdeki şişkinliğin sebebinin gaz olduğunu düşünüyorsanız, bu güzel bir tahmin diyebiliriz. Fazla gazınız olması, karnınızı sizi rahatsız edecek derecede dolu hissetmenize neden olabilir.
Midede gaz oluşmasının nedenleri şunlardır:
Hava yutmak: Yemek yerken, özellikle karbonatlı içecekler içerken, sakız çiğnerken, şeker emerken ve dental tedavide kullanılan aparatları kullanırken hava yutmak.
Sindirilmemiş yemekler: Bu besinler faydalı bakteriler tarafından parçalanırken gaz dışa çıkar. En fazla gaza neden olan gıdalar; sindirilmemiş karbonhidratlar, çözülür lifler, yapay tatlandırıcılar ve meyvelerde bulunan şekerler sebzeler, baklagiller ve süt ürünleridir.
İnsanların günde 10 ila 25 kez arası gaz çıkarmaları normal kabul edilir. Birçok kişi karnında şişkinlik olmasını midelerindeki fazla gaza bağlar. Aslında gaz, karın şişkinliğinin tek sebebi değildir. Normal miktarda gaz üretirken de midenizde şişkinlik hissedebilirsiniz.
Midede şişkinlik oluşmasının asıl nedenleri
Fazla gaz, midede şişkinlik oluşmasının sebeplerinden sadece birisidir. En fazla görülen Sebeplerden biri de gastrointestinal (Gİ) fonksiyon bozukluklarıdır. Gİ sistemin çalışmasını bozan bu bozukluklarının çoğunun nedeni bilinmemektedir.
Eğer karın şişkinliği gibi Gİ semptomlarınız varsa doktorunuz, Crohn hastalığı veya kanser ihtimaline karşı sizden laboratuvar testleri yaptırmanızı isteyebilir. Eğer testinizin sonuçları normal çıkarsa semptomlarınızın sebebi bir gastrointestinal fonksiyon bozukluğu olabilir ve bu semptomlar için görünür bir sebep bulunmayabilir.
Bağırsaklarında fazla gazı olmadığı halde kronik karın şişkinliği problemi yaşayan birisi yine de kendisini rahatsız hissedebilir. Bu tip bir şişkinliği sebebini belirlemek üzere test yapıldığında sorun yaratan bir etkenin ortaya çıkmayabilir.
Gastrointestinal fonksiyon bozuklukları:
. İrritabl bağırsak sendromu (Spastik kolon)
. Dislepsi
. Kronik kabızlık
. Kronik ishal
. Kronik mide şişkinliği
Doktorlara göre, Gİ fonksiyon bozuklukları olan bazı kişiler, mide ağrısı ve normal gaza karşı hassas olabilir. Gİ sistemdeki kas büzülmelerinin koordineli olmaması nedeniyle de rahatsız edici semptomlar oluşabilir.
Yeni yapılan bir çalışamaya göre bazı insanlarda serotonin sindirim sisteminde bulunan (nörontransmitter madde) seviyesinin anormal seviyelerde olması bazı Gİ fonksiyonel bozuklukların başlıca nedenidir.
Mide şişkinliği, Gİ fonksiyon bozuklukların en çok görülen semptomlarıdır. Gİ fonksiyon bozukluğu olan insanların %96'sında mide şişkinliği olur.
İrritabıl bağırsak sendromu
İBS yani spastik kolon, en yaygın görülen Gİ bozukluğuna denir. Mide şişkinliğine, ağrıya ve rahatsızlığa neden olur. İBS'si olanlar kabızlık, ishal ya da farklı zamanlarda her iki problemi de yaşarlar.
Tedavi
Eğer tıbbi bir rahatsızlığa bağlı olmayan bir mide şişmesi problemiz varsa, uyguladığınız diyeti değiştirmeniz ilk adım olarak düşünülebilir. Yediğiniz yemekleri ve yeme sıklığınızı değiştirin. Aşağıdaki aşamaları takip edebilirsiniz:
1.Gün boyunca küçük porsiyonlarla sık yemek yiyin.
2.Yemekleri daha iyi sindirebilmek için yiyecekleri iyi çiğneyin.
3.Yemek yerken dik oturun.
4.Karbonhidratlı içeceklerden uzak durun.
5.Sindirimi yavaşlatan fazla yağlı yiyeceklerden uzak durun. Bunun sonucunda yiyecekler kolonda daha uzun süre kalır ve daha fazla gaz üretir.
6.Her gün egzersiz yaparak bağırsak fonksiyonlarınızın daha iyi çalışmasını sağlayın.
7.Gazı arttırıcı yiyeceklerden uzak durun.
Gaz oluşumunu tetikleyen gıdalar
. Karbonhidratlar: arpa, mısır, yulaf, patates, buğday, tam tahıllar,
. Süt ürünleri (Laktoz): süt, peynir, yoğurt,
. Meyve: Elma, şeftali, armut, kuru erik, kuru meyve,
. Baklagiller: Bezelye, mercimek, kabuklu yemişler, bezelye,
Sebzeler: Enginar, kuşkonmaz, brokoli, Brüksel lahanası, kabak, karnabahar, soğan olarak sayılabilir.
Tatlandırıcılar: Meyve suyu, alkolsüz içkiler, şekerleme, ve şekerli atıştırmalıkların içinde bulunan fruktoz, maltitol, manitol, ve diyet içeceklerin ve atıştırmalıkların içinde bulunan sorbitol.

 

Prof. Dr. M. Murat TUNCER

Tüm hakları saklıdır www.siskinlik.com 2007

suBRosa Bilişim Güvencesiyle

burs avukatlar hastaneler yayınevleri
tekstiller mobilyacılar kuyumcular restourantlar